ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଇରାନ୍-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାରେ ଭାରତ। ଏହି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଅନେକ କ୍ଷତି ସହିବ ଭାରତ, ଯାହାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିବା ସହ ଉପ-ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ପବନ କପୁରଙ୍କୁ ତେହେରାନ ପଠାଇଛି ଭାରତ। ପବନ କପୁର ତେହେରାନରେ ଇରାନର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତା ଅଲି ଲାଜାରିଙ୍କୁ ଭେଟିଛନ୍ତି। ମୁମ୍ବାଇରେ ଥିବା ଇରାନର କନସୁଲେଟ୍ ଜେନେରାଲ ଟ୍ୱିଟରରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି, ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସଚିବ ଅଲି ଲାଜାରି ଏବଂ ଭାରତର ଉପ-ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା। କପୁର ତାଙ୍କ ଇରାନ ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ। ଇରାନରେ ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ଚାବାହାର ବନ୍ଦରର ସୁରକ୍ଷା ଅନ୍ୟତମ। ତେଣୁ, ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ଇରାନ ପ୍ରତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିପଦକୁ ଭାରତ ଅନ୍ଧ ପରି ଦେଖିପାରିବ ନାହିଁ।
ଇରାନରେ ଭାରତର ବହୁତ କିଛି ବାଜି ଲାଗିଛି
ଇରାନରେ ଭାରତର ବହୁତ କିଛି ବାଜି ଲାଗିଛି, ଚାବାହାର ବନ୍ଦରର ସୁରକ୍ଷା ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ। ଏହି ବନ୍ଦର କେବଳ ଭାରତର ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥରେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେଠାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଭୂରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ଭାରତର ଚିନ୍ତାକୁ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜାତିସଂଘ ମାନବାଧିକାର ପରିଷଦ ପ୍ରସ୍ତାବ ବିରୋଧରେ ଭୋଟ୍ ଦେଇଥିଲା। ଚୀନ୍, କ୍ୟୁବା ଓ ଭିଏତନାମ ଭଳି ଦେଶ ଏଥିରେ ଭାରତ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ୧୪ ଦେଶ ଏଥିରେ ବିରତ ରହିଥିଲେ। ଭାରତ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିକଳ୍ପ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଭାରତ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିବା ୨୫ ଟି ଦେଶର ମତ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯିବାକୁ ବାଛିଥିଲା।
ଯଦି ଭାରତ ଓ ଇରାନ୍ ସମ୍ପର୍କ କଥା କହିବା ତାହେଲେ ଇରାନ ଏବଂ ଇସଲାମର ଇତିହାସଠାରୁ ପୁରୁଣା। ଏହା ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ଆୟାତୋଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନିଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ଅବଦୁଲ ମାଜିଦ ହାକିମ ଏଲାହି ଦୋହରାଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ଇସଲାମିକ ଗଣରାଜ୍ୟ ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ସର୍ବଦା ଭାରତ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତି… ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ସେମାନେ ଚାବାହାରରେ ଭଲ କାମ କରିବେ… ଇରାନ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସମନ୍ୱୟର ଇତିହାସ ୩୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା, ଯେବେକି ଇସଲାମ ଆସିନଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ, ଆମେ ଭାରତୀୟ ଦାର୍ଶନିକ ପୁସ୍ତକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲୁ।”
ଭାରତ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଭାରତ ଇରାନକୁ କେବଳ ଏକ ସହଯୋଗୀ ବୋଲି ଭାବେ ନାହିଁ। ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ସମ୍ପର୍କ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ତାହା ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପାକିସ୍ତାନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆରେ ଭାରତର ପ୍ରବେଶକୁ ବାଧା ଦେଉଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଇରାନ ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ ହୋଇ ରହିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପାକିସ୍ତାନର ଭାରତ ବିରୋଧୀ ନୀତିରେ, ଇରାନ ଏପରି ଏକ ଦେଶ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି ଯାହା ସବୁ ସମୟରେ ଭାରତ ସହ ଛିଡ଼ାହୋଇଛି। ତେଣୁ, ଇରାନରେ ଅସ୍ଥିରତା ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା କିମ୍ବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ନୁହେଁ।
ଇରାନର ସ୍ଥିତି ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଲଟିଛି
ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରରେ ଇରାନର ସ୍ଥିତି ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଲଟିଛି। ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଇରାନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆ ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରବେଶ ପଥ ହୋଇଆସିଛି। ସମୟ ସହିତ, ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ଯେ ଚାବାହାର ବନ୍ଦର ଆଉ ଭାରତ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ବନ୍ଦର ନୁହେଁ। ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ା ମାର୍ଗ। ଯଦି ଇରାନ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ସିଧାସଳଖ ଲାଭ ପାଇବ, ଏବଂ ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଭଲ ସମ୍ଭାବନା ନୁହେଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇରାନ ସାଧାରଣତଃ ଭାରତକୁ କୂଟନୈତିକ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରିଛି, ଏବଂ ଭାରତ ଏହି ଅନ୍ତ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ତେହେରାନ ମଧ୍ୟ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଯଦି ଇରାନରେ କ୍ଷମତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ତେବେ କିଏ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବ ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ସହଜ ହେବ ବୋଲି?
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ
