କୋଲକାତା: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଏପରି ଘଟଣା ଘଟୁଛି ଯାହା ବହୁତ କମ୍ ଲୋକ କଳ୍ପନା କରିଥିଲେ। ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟ ସତ୍ତ୍ୱେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅଟଳ ରହିଛି। ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ପରମ୍ପରା ଯେ, ପରାଜୟ ପରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜଭବନରେ ତାଙ୍କର ଇସ୍ତଫା ଦାଖଲ କରନ୍ତି ଏବଂ ନୂତନ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଦିଦି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଇସ୍ତଫା ଦେବେ ନାହିଁ। ସେ ଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଏହା କୌଣସି ଜନାଦେଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ବଡ଼ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର। ଏହି ଜିଦ୍ଖୋର ମନୋଭାବ ରାଜ୍ୟକୁ ଏପରି ଏକ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଙ୍କଟର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଯାଉଛି।
ଗୁରୁବାର ରାତି ୧୨ଟାରେ ବିଧାନସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବା ମାତ୍ରେ, ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଆଇନଗତ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟପାଳ କ’ଣ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ବରଖାସ୍ତ କରିବେ, ନା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ବା ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ଜାରି ହେବ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସର ପରାଜୟ ପରେ, ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଆକାଶଛୁଆଁ। ସେ ସିଧାସଳଖ ନିର୍ବାଚନ କମିସନ ଏବଂ ବିଜେପି ଉପରେ ନିର୍ବାଚନରେ ଜାଲିଆତି କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଇସ୍ତଫା ଦେବେ ନାହିଁ କାରଣ ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ, ନିର୍ବାଚନ ସ୍ୱଚ୍ଛ ନଥିଲା। ବରିଷ୍ଠ ଟିଏମସି ନେତାମାନେ କହିଛନ୍ତି, ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଏକ ଉପାୟ। ଇସ୍ତଫା ନ ଦେଇ, ମମତା ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ତଥାପି, ଏହି ଜିଦ୍ ପ୍ରଶାସନିକ କଳ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ସରକାରୀ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ବିନା ନୂତନ ସରକାର ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅନେକ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୭୨ ରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, କୌଣସି ବିଧାନସଭାର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଧାନସଭାର ବର୍ତ୍ତମାନର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଗୁରୁବାର ମଧ୍ୟରାତି ୧୨:୦୧ ରେ ଶେଷ ହେବ।ଏହା ପରେ, ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ। ସାମ୍ବିଧାନିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଫୈଜାନ ମୁସ୍ତାଫା ଏବଂ ପିଡିଟି ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ମନା କରନ୍ତି, ତେବେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପାଖରେ ଆବେଦନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାର କ୍ଷମତା ଅଛି। ଧାରା ୧୬୪ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କେବଳ ରାଜ୍ୟପାଳ ଚାହିଁବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଦବୀରେ ରୁହନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ନଥାଏ, ରାଜ୍ୟପାଳ ବରଖାସ୍ତ ଆଦେଶ ଜାରି କରିପାରିବେ। ଯେହେତୁ ବିଜେପି ୯ ମେ’ରେ ଶପଥ ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି, ତେଣୁ ୮ ମେ’ରେ ରାଜ୍ୟ କୌଣସି ସରକାରଙ୍କ ବିନା ରହିବାର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।
ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଯଦି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଇସ୍ତଫା ନ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ‘କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ’ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ପାଇଁ, ଏକ ଇସ୍ତଫାପତ୍ର ଦାଖଲ କରିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ତା’ପରେ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ବରିଷ୍ଠ ଆଇନଜୀବୀ ହରିଶ ସାଲଭେଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଗୁରୁବାର ରାତି ସୁଦ୍ଧା ଇସ୍ତଫାପତ୍ର ଗ୍ରହଣ ନହୁଏ, ତେବେ ରାଜ୍ୟପାଳ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ସୁପାରିଶ କରିପାରିବେ। ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଶାସନିକ ନିରନ୍ତରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ କେବଳ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ରହିବ। ନିର୍ବାଚିତ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଦଳ ବିଜେପି ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ଶନିବାରକୁ ବାଛିଥିବାରୁ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ବିନା ସରକାର ସମୟ ଅବଧି କେବଳ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଆଇନଗତ ଭାବରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିପାରିବ।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ