ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଚନ୍ଦ୍ରରେ କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଧରି ଗର୍ତ୍ତ ହୋଇଆସୁଛି। କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୋଟିଏ ଗର୍ତ୍ତ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି ଯାହା ନିକଟ ଅତୀତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହା ଗତ ଶତାବ୍ଦୀ ଭିତରେ ଘଟିଥିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଘଟଣା। ନାସାର ଲୁନାର ରିକନାଇସାନ୍ସ ଅର୍ବିଟର କ୍ୟାମେରାରୁ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ନିୟମିତ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଏକ ନୂତନ କ୍ରାଟର ମିଳିଲା ଯାହା ପ୍ରାୟ ୨୨୫ ମିଟର ଚଉଡ଼ା ବା ପ୍ରାୟ ଦୁଇଟି ଫୁଟବଲ୍ ପଡ଼ିଆର ଆକାର ସହ ସମାନ। ଅନ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ଲ୍ୟାଣ୍ଡମାର୍କ ଉପରେ ଆଧାରିତ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏତେ ବଡ଼ ଗର୍ତ୍ତ ପ୍ରତି ୧୩୯ ବର୍ଷରେ ଥରେ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ସମ୍ଭବ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହି ଆବିଷ୍କାର କେବଳ ଭୌଗୋଳିକ କୌତୂହଳର ବିଷୟ ନୁହେଁ ବରଂ ମଣିଷକୁ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ନାସାର ଯୋଜନା ପାଇଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ବହନ କରେ।
ନାସାର ଲୁନାର ରିକନାଇସାନ୍ସ ଅର୍ବିଟର ୨୦୦୯ ମସିହାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ପୃଷ୍ଠର ଫଟୋଗ୍ରାଫ୍ ଉତ୍ତୋଳନ କରୁଛି, ଯାହା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ଚିତ୍ରର ତୁଳନା କରିବା ଏବଂ ସ୍ପଟ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ଦେଇଛି। ୨୦୦୯ରେ ଏହାର ମିସନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଅର୍ବିଟର ଦେଖିଥିବା ପ୍ରଥମ କ୍ରାଟର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ୭୦ ମିଟର ଚଉଡା ଥିଲା। ୨୨୫ ମିଟର ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ନୂତନ ଗର୍ତ୍ତର ଚଉଡ଼ା ତିନି ଗୁଣରୁ ଅଧିକ। ବିଶ୍ଳେଷଣ ପରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଗର୍ତ୍ତର ଗଭୀରତା ହାରାହାରି ପ୍ରାୟ ୪୩ ମିଟର ବୋଲି ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଏବଂ ଏହାର ତୀଖ ଧାର ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଏହା କଠିନ ଲାଭା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଦାର୍ଥରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଆକୃତି ସାମାନ୍ୟ ଲମ୍ବା, ଯାହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ କ୍ରାଟର ତଳେ ଥିବା ଭୂମି ସବୁଠି ସମାନ ନୁହେଁ।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ
