ଇସଲାମାବାଦ: ୱାସିଂଟନ ଓ ତେହେରାନ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାର ବିଫଳତା ଏକ କଠୋର ବାସ୍ତବତାକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ଦୁଇ ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତା ଏବେ ଏତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଯେ କୌଣସି ମଧ୍ୟସ୍ଥି ପାଇଁ ଏହାକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ସେନାମୁଖ୍ୟ ଜେନେରାଲ ଅସୀମ ମୁନିର ଇସଲାମାବାଦକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ମଧ୍ୟସ୍ଥି’ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରି ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ବିପତ୍ତି ରୋକିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ଏହି ଆଲୋଚନା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ତେହେରାନ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ‘ନିରପେକ୍ଷ ମଧ୍ୟସ୍ଥି’ଙ୍କ ଉପରେ ୱାସିଂଟନର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଏହି କୂଟନୈତିକ ବିଫଳତା କେବଳ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣକାଳୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଆଡ଼କୁ ଠେଲି ଦେଇନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେ ପାକିସ୍ତାନର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ସମାଲୋଚକମାନେ ଏବେ ପାକିସ୍ତାନର ଭୂମିକାକୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ‘ଦ୍ୱୈତ ନୀତି’ରେ ଫସି ରହିଥିବା ଏକ ସୁଯୋଗବାଦୀ ରଣନୀତିକାର ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଅନ୍ତ
ସ୍ଥାୟୀ ଅସ୍ତ୍ରବିରତିର ବଡ଼ ଆଶା ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ‘ଇସଲାମାବାଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା’ ଚଳିତ ସପ୍ତାହରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ଉପ-ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଓ ଇରାନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୁହାଁମୁହିଁ ବୈଠକ କରାଇବା ପାଇଁ ଜେନେରାଲ ଅସୀମ ମୁନିରଙ୍କ ଘନଘନ ପ୍ରୟାସ ସେତେବେଳେ ବେକାର ହୋଇଗଲା, ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ବିରୋଧ କରି ଇରାନ ଆଲୋଚନାରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଲା। ଏହି ଘଟଣା ପାକିସ୍ତାନର କୂଟନୈତିକ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି, କାରଣ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପକ୍ଷ ନିଜ ଜିଦ୍ରୁ ଓହରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନ ଥିଲେ। ଏହି ବିଫଳତାର ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ହୋଇଛି। ୱାସିଂଟନର ସାଂସଦମାନେ ପାକିସ୍ତାନର ନିରପେକ୍ଷତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମତରେ ପାକିସ୍ତାନ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆମେରିକାର ସାମରିକ ସହାୟତା ଓ ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ସହ ଥିବା ନିଜର ଭୌଗୋଳିକ ଓ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ପାକିସ୍ତାନର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଏବେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଅଛନ୍ତି ଯେ, ଇସଲାମାବାଦ ପାଖରେ ଇରାନକୁ ସମାଧାନ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିବାର କ୍ଷମତା କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ଅଛି କି ନାହିଁ।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ