ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆସନ୍ତା ମାସରେ ପାଞ୍ଚଟି ରାଜ୍ୟରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏଥିରୁ ଚାରୋଟି ରାଜ୍ୟରେ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ବିଜୟ ପାଇଁ ରଣନୀତି ଭାବରେ ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର ଯୋଜନା ଉପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଭର କରୁଛନ୍ତି। ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୨୪,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ସିଧାସଳଖ ମହିଳାଙ୍କ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ସେମାନେ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବେ ତେବେ ଦେୟ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି।
ତାମିଲନାଡୁରେ ଦ୍ରାବିଡ଼ ମୁନ୍ନେତ୍ରା କାଝାଗମ (ଡିଏମ୍କେ) ସରକାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଅଧୀନରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାଙ୍କୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଆସାମରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ବିହୁ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ୪,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। କେରଳରେ ବାମପନ୍ଥୀ ସରକାର ‘ସ୍ତ୍ରୀ ସୁଖମ୍’ ଯୋଜନା ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅଧୀନରେ ୧୦ ଲକ୍ଷ ମହିଳା ପ୍ରତି ମାସରେ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କା ପାଇଥାନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ଫେବ୍ରୁଆରିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭଣ୍ଡାର ଯୋଜନାରେ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ। ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପ ସତ୍ତ୍ବେ ବଙ୍ଗଳା ସରକାରଙ୍କୁ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ ୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ୨୦୨୧ ନିର୍ବାଚନରେ ଜିତିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
ଏହି ଚାରୋଟି ରାଜ୍ୟରେ ସମୁଦାୟ ୧୭.୮୯ କୋଟି ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୪.୧ କୋଟି ମହିଳା ହିତାଧିକାରୀ ଅଟନ୍ତି – ପ୍ରାୟ ୨୩ ପ୍ରତିଶତ। ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର କରୁଥିବା ରାଜ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ୧୫କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୩ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମହିଳାଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨.୪୬ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ବଣ୍ଟନ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ମୋଟ ବଜେଟ୍ର ପ୍ରାୟ ୦.୭ ପ୍ରତିଶତ। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡରେ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଉନ୍ନୟନ ବଜେଟ୍ର ପ୍ରାୟ ୮୧ ପ୍ରତିଶତ ଏଭଳି ଯୋଜନାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ। ତେବେ, ଏହି ଧାରା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିବା ରାଜ୍ୟମାନେ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ହ୍ରାସ କରୁଛନ୍ତି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଓ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଭଳି ବଡ଼ ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି।
କ’ଣ କହୁଛନ୍ତି ବିଶେଷଜ୍ଞ
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଥିବା ଦଳ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପାଇଁ ସମାନ ରଣନୀତି ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କେବଳ ନଗଦ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ସଫଳତାର ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ। ଶାସକ ୱାଇଏସ୍ଆର୍ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପିଲାମାନେ ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିବା ମା’ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହାୟତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା, ତଥାପି ଏହା ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିଗଲା। ରାଜସ୍ଥାନରେ ଇନ୍ଦିରା ମହିଳା ସମ୍ମାନ ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ସରକାରଙ୍କୁ କ୍ଷମତାରେ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛି। ଫଳାଫଳ କେବଳ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ନୁହେଁ, ଏକାଧିକ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ନଗଦ ହସ୍ତାନ୍ତର ଯୋଜନା ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର
ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ (୨୦୨୩): ‘ଲାଡଲି ବେହନା’ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ୧.୩୧ କୋଟି ମହିଳା ମାସିକ ୧,୨୫୦ ଟଙ୍କା ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ଅନେକ ଆସନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା।
କର୍ଣ୍ଣାଟକ (୨୦୨୩): ‘ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ’ ଯୋଜନା (ମାସକୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କା) କଂଗ୍ରେସକୁ ଜିତିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
ଓଡ଼ିଶା (୨୦୨୪): ‘ସୁଭଦ୍ରା’ ଯୋଜନା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଜେପିକୁ କ୍ଷମତାକୁ ଆଣିଥିଲା।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (୨୦୨୪): ‘ଲଡକି ବହିନ’ ଯୋଜନା (ମାସକୁ ୧,୫୦୦ ଟଙ୍କା) ମହିଳା ଭୋଟରଙ୍କ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥନ ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା।
ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ (୨୦୨୪): ‘ମାୟା ସମ୍ମାନ’ ଯୋଜନା ଫଳାଫଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ହେମନ୍ତ ସୋରେନଙ୍କୁ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା।
ନିର୍ବାଚନ ହେବାକୁ ଥିବା ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଅନ୍ୟ ‘ମାଗଣା ଯୋଜନା’
ତାମିଲନାଡ଼ୁରେ ୨.୨୨ କୋଟି ରାସନ କାର୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମାଗଣା ରେଫ୍ରିଜରେଟର, ଶିକ୍ଷା ଋଣ ଛାଡ଼ ଓ ତିନୋଟି ମାଗଣା ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ମିଳିବ। କେରଳରେ କଲ୍ୟାଣ ପେନସନ୍ ଯୋଜନା ବର୍ତ୍ତମାନ ୬୨ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଛି, ପେନସନ୍ ୬୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ବେକାର ଯୁବକଙ୍କ ପାଇଁ ପେନସନ୍ ଯୋଜନାରେ ୧,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଉଛି।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ
