ଦୋହା/ତେହେରାନ: ଇରାନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବଢୁଥିବା ବିବାଦ ଆଉ ସାମରିକ ମୋର୍ଚ୍ଚା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଏହା ଏବେ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ଭାରତ ସମେତ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭାବ ପକାଉଛି। ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବଢୁଥିବା ଆକ୍ରମଣ ଭାରତର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଇରାନ ଏବେ ଶକ୍ତି ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଥିବାରୁ ସ୍ଥିତି ସଙ୍କଟଜନକ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ଇରାନ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏଲ୍ଏନ୍ଜି ହବ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ କତାରର ରାସ ଲାଫାନ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ଉପରେ ଏକ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଗ୍ୟାସ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ୍ରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଇ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି। ଯାହା ଫଳରେ କତାରକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଏଲ୍ଏନ୍ଜି ଉତ୍ପାଦନ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପଡିଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ଇରାନର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ସ ଗ୍ୟାସ୍ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଯାହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ତେହେରାନ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଶକ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଇଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଭାରତ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଗମ୍ଭୀର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଭାରତ ନିଜର ଏଲ୍ଏନ୍ଜି ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ କତାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଭାରତ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୨୭ ନିୟୁତ ଟନ୍ ଏଲ୍ଏନ୍ଜି ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ସେଥି ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୪୬% କତାରରୁ ଆସିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରାୟ ୨୪% ୟୁଏଇରୁ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧୧% ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରୁ ଆସେ। ଓମାନ, ଆଙ୍ଗୋଲା ଏବଂ ନାଇଜେରିଆ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ଏଲ୍ଏନ୍ଜି ଯୋଗାଇଥାନ୍ତି। ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଖରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଭାରତର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆହୁରି ବିପଦରେ ପକାଇଛି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ଭାରତୀୟ ଗ୍ୟାସ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ପୂର୍ବରୁ ଫସି ରହିଛି। ସରକାର ଧୀରେ ଧୀରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଶକୁ ଆଣିବାକୁଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ଭାରତ ସରକାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ଗ୍ୟାସ୍ ଅଭାବକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯଦି କତାରରେ ଆକ୍ରମଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଅଧିକ ମହଙ୍ଗା ଏଲ୍ଏନ୍ଜି କିଣିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ସିଧାସଳଖ ଘରୋଇ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ୍ (ଏଲ୍ପିଜି) ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରେ। ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ, ଏହି ସଙ୍କଟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଯଦି ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ ସମେତ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ତି ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଶୀତଳ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ନୀତି ଶତ୍ରୁତାରେ ଲିପ୍ତ ନ ହୋଇ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ସେହିପରି, ଆଜିର ବହୁଧ୍ରୁବୀୟ ବିଶ୍ୱରେ, ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି ସହିତ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ ସମ୍ପର୍କ ବଜାୟ ରଖିଛି। କାରଣ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ସର୍ବୋପରି। ଭାରତର କୂଟନୀତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ: ବିଶ୍ୱ ନ୍ୟାୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ସହିତ ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା। ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ନେହେରୁଙ୍କ ଐତିହ୍ୟ ପ୍ରତି ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ବିପଦରେ ପକାଇପାରୁଥିବା ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷିତ ନିନ୍ଦା ଅପେକ୍ଷା, ସମୟ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ରହିଛି। ସମାଲୋଚକମାନେ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ନୀତି ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଖାଦେଇଛି, ଭାରତ ତେଣୁ ନୀରବ ରହିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ନୀତି ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିଛି, ଭାରତ ନୀରବତାକୁ ନିଜର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ସେ ହଙ୍ଗେରୀ (୧୯୫୬), ଚେକୋସ୍ଲୋଭାକିଆ (୧୯୬୮) ଏବଂ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ (୧୯୭୯) ରେ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଦ୍ୱାରା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଉଲ୍ଲଂଘନକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ନିନ୍ଦା କରିବାରୁ ବିରତ ଥିଲା କାରଣ ଏହା ମସ୍କୋ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ବିପଦରେ ପକାଇବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲା।”
ଥରୁର କହିଛନ୍ତି, ସୋଭିଏତ୍ ଆକ୍ରମଣ ଉପରେ ଆମର ନୀରବତାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଆମେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛୁ। ସେହିପରି ରୁଷର ୟୁକ୍ରେନ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଆମେରିକାର ଇରାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣର ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ସମାନ ହୋଇପାରେ। ଯୁଦ୍ଧର ନିନ୍ଦା ଦାବି କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଉଦାରବାଦୀମାନେ ନୈତିକ ସାହସ ପାଇଁ ନୈତିକ ନିରଙ୍କୁଶତାକୁ ଭୁଲ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି ଯେ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଏକ ଶୈକ୍ଷିକ ସେମିନାର ନୁହେଁ। ଏଠାରେ, ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷମତାର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ପଡିବ, ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ପରିଣାମକୁ ଚିନ୍ତା ନକରି ନିନ୍ଦାରେ ଲାଗି ରହିବା କେବଳ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ବିତାଡିତ କରି ଭାଷଣବାଜିର ବିଳାସରେ ଲିପ୍ତ ହେବା। ଭାରତ କେବଳ ଆମେରିକା ସହିତ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି , ଯେଉଁଠାରେ ଇରାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକାଧିକ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛି।
ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ବିଲିୟନ ଡଲାର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଆମର ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଉପସାଗରୀୟ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ସେହି ସମୟରେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ୯ ନିୟୁତ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ , ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଆମ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ। ତେଣୁ, ଏପରି ସମୟରେ ନୀରବତା କାପୁରୁଷତା ନୁହେଁ। ଏହା ଆମର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ବାସ୍ତବତାକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାର ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବାସ୍ତବତା। ଆମକୁ ଆମେରିକାରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନକୁ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ। କାରରଣ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ ନାହିଁ।
ସତ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅର୍ଥ କାହା ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବା ନୁହେଁ
ସତ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅର୍ଥ କାହା ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବା ନୁହେଁ। ଭାରତ ସବୁବେଳେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ବିଶ୍ୱ ନ୍ୟାୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କେବେ ନୀରବ ରହିବା ଉଚିତ୍ ତାହା ଜାଣିଛି। ଭୂରାଜନୀତିର ଏହି ବାସ୍ତବତାକୁ ବୁଝିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତେଣୁ, ଏହା ନୈତିକ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଟନୀତି ବୋଲି ଥରୁର କହିଛନ୍ତି।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ
