Amur Falcon: ‘ଅମୁର ବାଜ’ର ୫,୦୦୦ କିମି ନନ୍-ଷ୍ଟପ୍ ଯାତ୍ରା

ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଶୀତ ବିତାଇବା ପରେ ଅପାପଙ୍ଗ, ଅଲାଙ୍ଗ ଓ ଆହୁ ନାମକ ତିନୋଟି ଛୋଟ ଅମୁର ବାଜ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ତିନୋଟି ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜିଓଟ୍ୟାଗ୍ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ବ୍ୟବହାର କରି ଟ୍ରାକ୍ କରାଯାଉଛି।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଶୀତ ବିତାଇବା ପରେ ଅପାପଙ୍ଗ, ଅଲାଙ୍ଗ ଓ ଆହୁ ନାମକ ତିନୋଟି ଛୋଟ ଅମୁର ବାଜ ଭାରତ ଅଭିମୁଖେ ଉଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ତିନୋଟି ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଜିଓଟ୍ୟାଗ୍ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ବ୍ୟବହାର କରି ଟ୍ରାକ୍ କରାଯାଉଛି। ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବତସ୍ୱାନା ଓ ଜିମ୍ବାୱେର ସାଭାନାରୁ ସୋମାଲିଆ ଉପକୂଳ ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛନ୍ତି। ସେଠାରୁ ସେମାନେ ଆରବ ସାଗର ପାର ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ଏକ କଠିନ ନନ୍-ଷ୍ଟପ୍ ଉଡ଼ାଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ।
ତାମିଲନାଡ଼ୁର ପରିବେଶ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ସୁପ୍ରିୟା ସାହୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବା ସହିତ ମଣିପୁର ଆମୁର ଫାଲକନ ଟ୍ରାକିଂ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଫେଜ-୨ର ଏକ ମାନଚିତ୍ର ସହିତ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ପ୍ରାରମ୍ଭ ସୁଦ୍ଧା ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ପକ୍ଷୀମାନେ ବିପଜ୍ଜନକ ସମୁଦ୍ର ପାର କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଟେଲ୍ୱିଣ୍ଡ (ଅନୁକୂଳ ପବନ)କୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ତିନି ଅମୁର ବାଜ କିଏ?
ଅମୁର ବାଜମାନେ ଛୋଟ ଶିକାରୀ ପକ୍ଷୀ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଧୂସର ଓ ଧଳା ଏବଂ ଓଜନ ପ୍ରାୟ ୧୫୦ ଗ୍ରାମ୍। ଏହି ବାଜମାନେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ପ୍ରଜନନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଶୀତ ବିତାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଉଡ଼ିଥାନ୍ତି। ଶରତ ଋତୁରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତର ନାଗାଲାଣ୍ଡ ଓ ମଣିପୁରର ପାହାଡ଼ରେ ବିଶ୍ରାମ ନେବା ଏବଂ କୀଟପତଙ୍ଗ ଖାଇବା ପାଇଁ ବଡ଼ ପଲମାନେ ଅଟକି ଯାଆନ୍ତି। ଅତୀତରେ, କ୍ରମାଗତ ଶିକାର ହେତୁ ଅମୁର ବାଜମାନେ ବିପନ୍ନ ପ୍ରଜାତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ପରେ ମଣିପୁରର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ସରକାର ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ବାରା ଶିକାରକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା।
ୱାଇଲ୍ଡ ଲାଇଫ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଡବ୍ଲ୍ୟୁଆଇଆଇ) ଦ୍ୱାରା ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ଠାରୁ ଏହି ତିନୋଟି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାଜଙ୍କୁ ଟ୍ରାକ୍ କରାଯାଉଛି। ମଣିପୁର ଆମୁର ଫାଲକନ୍ ଟ୍ରାକିଂ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ବାଜଙ୍କ ଏହି ଦୀର୍ଘ-ପ୍ରବାସୀ ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ପ୍ରକଳ୍ପର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ମଣିପୁରର ତାମେଙ୍ଗଲଙ୍ଗ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ତିନୋଟି ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଧରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଅତି ହାଲୁକା ଜିପିଏସ୍ ଟ୍ୟାଗ୍ ଲଗାଯାଇଥିଲା। ଟ୍ୟାଗ୍ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ନ କରି ଅବସ୍ଥାନ ସଙ୍କେତ ପଠାଏ।
ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ବାଜମାନେ ଦିନକୁ ୧,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ମାତ୍ର ୫ ଦିନରେ ମଣିପୁରରୁ ସୋମାଲିଆ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ନନ୍-ଷ୍ଟପ୍ ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏକ ମାସ ପରେ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଜିମ୍ବାୱେ ଓ କେନିଆ ପରି ସ୍ଥାନକୁ ରେକର୍ଡ ୬,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଉଡ଼ିଥିଲେ, ଯାହା କୌଣସି ଛୋଟ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଠାରୁ ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ନନ୍-ଷ୍ଟପ୍ ଉଡ଼ାଣ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ଋତୁ ବଦଳୁଛି, ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଥଳକୁ ଫେରୁଛନ୍ତି। ଆରବ ସାଗର ଅତିକ୍ରମ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ କାରଣ ସେମାନେ ଜଳରେ ଅବତରଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ବିନା ବିଶ୍ରାମରେ କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡ଼ିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଅନୁକୂଳ ପବନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ବାର୍ଷିକ ଯାତ୍ରା ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଶ୍ରାମ ବିନା ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା ଉଡ଼ାଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଟ୍ରାକିଂ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଯେ ପକ୍ଷୀମାନେ କିପରି ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ଏବଂ ପାଣିପାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି। ଏହି ସୂଚନା ସେମାନଙ୍କ ମାର୍ଗରେ ଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନଗୁଡିକର ସୁରକ୍ଷା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
ସୌଜନ୍ୟ Prameya News7




