Vantara: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ‘ବନତାରା’ ଉଦ୍‌ଘାଟନକୁ ବର୍ଷେ

ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ‘ବନତାରା’ ପକ୍ଷରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାଗ୍ରସ୍ତ ଏବଂ ଶୋଷଣମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତିରୁ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ଏହା କାଠ ବୋହିବା, ସର୍କସ, ସବାରୀ ଏବଂ ଭିକ୍ଷାବୃତ୍ତିରେ ନିୟୋଜିତ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୨୫୦ରୁ ଅଧିକ ହାତୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସା ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଗଣ୍ଠି ବାତ ଏବଂ ବୟସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ। ଏଥିସହ ‘ବନତାରା’ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ କୁମ୍ଭୀର ଥିବା ସ୍ଥାନରୁ  ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ହଜାର ହଜାର କୁମ୍ଭୀରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଯତ୍ନ ନେଉଛି। ଭାରତ ତଥା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ‘ବନତାରା’ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଂରକ୍ଷଣ ମଡେଲ୍‌ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି ଯାହା ଦୟା, କଲ୍ୟାଣ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ଭାରତର ‘ନ୍ୟାସନାଲ୍ ରେଫରାଲ୍ ସେଣ୍ଟର ଫର ୱାଇଲ୍ଡଲାଇଫ୍’ (ପଶ୍ଚିମ ଜୋନ୍) ଭାବେ ପରିଚିତ ‘ବନତାରା’ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପକ ରୋଗ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ସଂଯୋଗ କରି ଭାରତର ‘ୱାନ୍‌ ହେଲ୍‌ଥ’ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଛି। ଏହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ଏବଂ ୧୧ଟି ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲ୍ୟାବ୍ ରହିଛି। ଏଠାରେ ୭୦ରୁ ଅଧିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଦୈନିକ ୨,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ନମୁନା ପରୀକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରୀକ୍ଷାଗାରଗୁଡ଼ିକରେ ବାୟୋ-ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍, ମଲିକ୍ୟୁଲାର୍ ଡାଏଗ୍ନୋଷ୍ଟିକ୍ସ, ପାଥୋଲୋଜି, ପାରାସାଇଟୋଲୋଜି ଏବଂ ଟକ୍ସିକୋଲୋଜି ଭଳି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁବିଧା ରହିଛି। ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ‘ବନତାରା’ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜରିଆରେ ୧,୫୬,୦୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତା ସମ୍ପନ୍ନ ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଏହି ଖାଦ୍ୟ ୫୦ଟି ତାପମାତ୍ରା-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଗାଡ଼ି ମାଧ୍ୟମରେ ପହଞ୍ଚାଯାଉଛି। ଏହାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ୨୦୦ ଜଣ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ ବୃତ୍ତିଧାରୀ ଏବଂ ୧,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀ ପଶୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚାରା ଉତ୍ପାଦନରେ ସହଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଏକ ୨୦୦ ଜଣିଆ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ତ୍ୱରିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦଳ ରହିଛି ଯିଏକି ୫୦ରୁ ଅଧିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ୧୫ଟି ‘ୱାଇଲ୍ଡଲାଇଫ୍ ରାପିଡ୍ ରେସ୍କ୍ୟୁ ଟିମ୍”’ ଅଭିଯାନରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି।

ସଂରକ୍ଷଣର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବିଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୁଯୋଗ ଦେବା। ଗତ ଏକ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସୁଚିନ୍ତିତ ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ପୁନର୍ବାସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅନେକ ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ଆଶା ସଞ୍ଚାର କରିଛି। ଗୁଜରାଟ ବନ ବିଭାଗ ସହ ମିଶି ବର୍ଦା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ୫୩ଟି ଚିତ୍ରା ହରିଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଇଣ୍ଡୋନେସିଆରେ ‘ସ୍ନେକ୍-ନେକ୍’ କଇଁଛଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଛାଡ଼ିବା ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା। ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସ ‘ବନତାରା’ର ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ପରିସଂସ୍ଥା ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପ୍ରତି ଥିବା ଗଭୀର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି।

ଯେତେବେଳେ ପଞ୍ଜାବରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ହୋଇଥିଲା, ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରଭାବିତ ସମୁଦାୟଙ୍କ ସହ ‘ବନତାରା’ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ହଜାର ହଜାର ପଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ସହ ପ୍ରାୟ ଏକ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ମାନବିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି ଯେ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ମାନବ କଲ୍ୟାଣ ପରସ୍ପର ସହ ଜଡ଼ିତ।

ଉଦ୍‌ଘାଟନର ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ‘ବନତାରା’ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନଭିତ୍ତିକ ସଂରକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଗଢ଼ିଉଠିଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା, ସମାଜକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ଭାରତ ତଥା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବାରେ ସହାୟକ ହେବା। ଏହାର ମୂଳରେ ରହିଛି ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ କରୁଣା ମିସନ। ତାହା ହେଉଛି ଏକ ମାପଯୋଗ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯାହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କରିବ, ସମୁଦାୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ ଭାରତ ଓ ଦୁନିଆରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରତି ଯୋଗଦାନ ଦେବ।

ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ