Petrol Diesel Prices: ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଦୈନିକ ୧୭୦୦ କୋଟି କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି ତୈଳ କମ୍ପାନୀ, ୧୦ ସପ୍ତାହରେ କ୍ଷତି ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଅଧିକ
Petrol Diesel Prices: ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଦରରେ ହେଉଥିବା ଅହେତୁକ ବୃଦ୍ଧିରୁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଭାରତର ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରବଳ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ସହୁଛନ୍ତି। ଇକୋନୋମିକ୍ସ ଟାଇମ୍ସର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଧନ ଦର ସ୍ଥିର ରଖିବାକୁ ଯାଇ ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ ୧,୬୦୦ ରୁ ୧,୭୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା କ୍ଷତି ସହୁଛନ୍ତି।
୧୦ ସପ୍ତାହରେ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି
୧୦ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ, ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ (OMCs) ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ବହୁତ କମ୍ ହାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ ଏଲପିଜିର ନିରନ୍ତର ଯୋଗାଣ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ଏହା ଫଳରେ ତିନୋଟି OMC – ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ୍ କର୍ପୋରେସନ (IOC), ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ କର୍ପୋରେସନ ଲିମିଟେଡ୍ (BPCL) ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ କର୍ପୋରେସନ ଲିମିଟେଡ୍ (HPCL) – ରେକର୍ଡ ହାଇ ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରୀ (ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ଖୁଚୁରା ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ) ଚାଲୁଛନ୍ତି।
ଏସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ରଖିଥବା ଦୁଇ ଅଧିକାରୀ ଇକୋନୋମିକ୍ସ ଟାଇମ୍ସକୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ ଏବଂ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ ଏଲପିଜିର ମିଳିତ ଅଣ୍ଡର-ରିକୋଭରୀ ଦୈନିକ ୧୬୦୦ କୋଟିରୁ ୧୭୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହୁଛି। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଘନେଇବା ପରେ ବିଗତ ୧୦ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ ‘ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରି’ (Under-recovery) ବା କ୍ଷତିର ପରିମାଣ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଦର ବଢ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ନକରିବା ଯୋଗୁ ଏହି ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି।
ଇନପୁଟ୍ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ସତ୍ତ୍ୱେ, ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ମୂଲ୍ୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଦର ଯଥାକ୍ରମେ ୯୪.୭୭ ଟଙ୍କା ଏବଂ ୮୭.୬୭ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର ବିକ୍ରି ହେଉଛି। ଘରୋଇ ରନ୍ଧନ ଗ୍ୟାସ ଏଲପିଜି ମୂଲ୍ୟ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ପ୍ରତି ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା ୬୦ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରକୃତ ମୂଲ୍ୟଠାରୁ ବହୁତ କମ୍।
୧୦ ସପ୍ତାହ ଧରି, ଓଏମସିଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ବଜାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହାର ପରିମାଣ ଅସହ୍ୟ ହେଲାଣି। କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଅଶୋଧିତ ତେଲ କିଣିବାକୁ ଅଧିକ ଋଣ ନେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ଇକୋନୋମିକ୍ସ ଟାଇମ୍ସ ରିପୋର୍ଟରେ କହିଛି।
ବ୍ରିଟେନ ଜାପାନ ବି ବଢ଼ାଇଲେଣି ଦର
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଜାପାନରୁ ବ୍ରିଟେନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିସାରିଛନ୍ତି। ହେଲେ ଭାରତ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ବଢ଼ାଇ ନାହିଁ। ଏବେ ବି ଭାରତରେ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ସ୍ତରରେ ରହିଛି।
କ୍ଷତିର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ:
ଦର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ:ଗ୍ଲୋବାଲ ମାର୍କେଟରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ଆକାଶ ଛୁଆଁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଭାରତ ସରକାର ଦରବୃଦ୍ଧିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଖୁଚୁରା ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟକୁ ସ୍ଥିର ରଖିଛନ୍ତି।
ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ: ଭାରତ ନିଜର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫% ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ। ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।
ଆଗାମୀ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଓ ପ୍ରଭାବ:
ସରକାରୀ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଏହି ବିରାଟ କ୍ଷତି ସେମାନଙ୍କର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା (Financial Sustainability) ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ସୂଚାଉଛି ଯେ, ଯଦି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ସ୍ଥିତି ନ ସୁଧୁରେ, ତେବେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର କ୍ୟାଶ୍-ଫ୍ଲୋ (Cash-flow) ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଇନ୍ଧନ ଦର ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, ଯାହା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଉପରେ ଚାପ ପକାଇପାରେ।
ଭାରତ ସରକାର ଜନତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଥିପାଇଁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ବିରାଟ ପରିମାଣର ଋଣ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଏହି “ଗୋଲ୍ଡେନ୍ ଶିଲ୍ଡ” ବା ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ସଦୃଶ ହୋଇଛି।
ସୌଜନ୍ୟ Prameya News7
