India’s first digital census: ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ତଥା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଡିଜିଟାଲ ଜନଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା
ଆଜି (ଏପ୍ରିଲ୍ ପହିଲା)ଠାରୁ ଭାରତର ୨୦୨୭ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଜନଗଣନା ଅଭ୍ୟାସ। ଏଥିରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମ-ଗଣନାର ବିକଳ୍ପ ରହିଛି।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆଜି (ଏପ୍ରିଲ୍ ପହିଲା)ଠାରୁ ଭାରତର ୨୦୨୭ ଜନଗଣନାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ୍ ଜନଗଣନା ଅଭ୍ୟାସ। ଏଥିରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମ-ଗଣନାର ବିକଳ୍ପ ରହିଛି। ଏହା ହେଉଛି ଦେଶର ଷୋଡ଼ଶ ଜନଗଣନା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରଠାରୁ ଅଷ୍ଟମ ଜନଗଣନା। ଏହା ଆଜିଠାରୁ ଗୃହ ତାଲିକା ଓ ଗୃହ ଗଣନା ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗଣନାକାରୀମାନେ ପାରମ୍ପରିକ କାଗଜଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଣାଳୀ ବଦଳରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ଓ ଦାଖଲ କରିବେ। ଏହା ସହିତ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ ସମେତ ୧୬ଟି ଭାଷାରେ ଉପଲବ୍ଧ ଏକ ସ୍ୱ-ଗଣନା ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ଲାଇନ୍ରେ ସେମାନଙ୍କର ବିବରଣୀ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଉତ୍ତରଦାତାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ମୋବାଇଲ୍ ନମ୍ବର ବ୍ୟବହାର କରି ଲଗ୍ ଇନ୍ କରିପାରିବେ, ଘରର ବିବରଣୀ ପୂରଣ କରିପାରିବେ ଏବଂ ଗଣନାକାରୀଙ୍କ ପରିଦର୍ଶନ ସମୟରେ ଅଂଶୀଦାର କରିବାକୁ ଏକ ଅନନ୍ୟ ସେଲ୍ଫ-ଏନ୍ୟୁମରେସନ୍ ଆଇଡି ପାଇପାରିବେ।
ବୋର୍ଡ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତ; ଭିଜିଲାନ୍ସ ହାତରେ ବନ୍ଧା ହେଲେ ବଡ଼ମ୍ବା ବ୍ଲକ୍ ସହକାରୀ ନିର୍ବାହୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ
ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗୃହ ଅବସ୍ଥା, ଘରୋଇ ସୁବିଧା ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ। ଗଣନାକାରୀମାନେ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀ, ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା, ମାଲିକାନା ସ୍ଥିତି, ଜଳର ଉପଲବ୍ଧତା, ପରିମଳ, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ରନ୍ଧନ ଇନ୍ଧନ ଏବଂ ଯାନବାହନ, ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ଆଦି ଉପରେ ସୂଚନା ସଂଗ୍ରହ କରିବେ। ଜାନୁଆରି ୨୦୨୬ରେ ସରକାର ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନର ସେଟ୍ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିସାରିଛନ୍ତି।ଆଣ୍ଡାମାନ ଓ ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ, ଦିଲ୍ଲୀ, ଗୋଆ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ, ଲକ୍ଷଦ୍ୱୀପ, ମିଜୋରାମ, ଓଡ଼ିଶା ଓ ସିକ୍କିମ ସମେତ ରାଜ୍ୟରେ ଏପ୍ରିଲ ୧୬ରୁ ମେ ୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହଗଣନା କରାଯିବ ଏବଂ ସ୍ବ-ଗଣନା ସୁବିଧା ଏପ୍ରିଲ ପହିଲାରୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ, ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ, ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼, ଛତିଶଗଡ଼ ଓ ହରିୟାଣା ସମେତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ମେ ୧ରୁ ମେ ୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୃହଗଣନା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଗଣନା ଫେବ୍ରୁଆରି ୨୦୨୭ରେ ହେବ, ଯେତେବେଳେ କି ଲଦାଖ ଓ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଓ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶର କିଛି ବରଫ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରୁ ଏକ ପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଅନୁସରଣ କରାଯିବ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଜାତି ଗଣନା ମଧ୍ୟ କରାଯିବ।ସାରା ଦେଶରେ ୩ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଗଣନାକାରୀ, ସୁପରଭାଇଜର ଓ ଅଧିକାରୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେବେ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୨୦୨୭ ଜନଗଣନା ପାଇଁ ୧୧,୭୧୮.୨୪ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟବରାଦ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଲିମ ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି, କ୍ଷେତ୍ର କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ
