ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ (ECI) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ପେଶାଲ ଇଣ୍ଟେନସିଭ୍ ରିଭିଜନ (SIR) ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବୈଧ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣାଣି କରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କୌଣସି ସାମ୍ବିଧାନିକ ବା ଆଇନଗତ ନିୟମକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁନାହିଁ। ବିହାରର ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଏକାଧିକ ଆବେଦନ ଉପରେ କୋର୍ଟ ଏହି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରାୟ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ଏବଂ SIR ସହ ଜଡ଼ିତ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ:

 ୧. ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତବ୍ୟ

ଅବାଧ ଓ ମୁକ୍ତ ନିର୍ବାଚନ: ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସ୍ପେଶାଲ ଇଣ୍ଟେନସିଭ୍ ରିଭିଜନର ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ, ନିରପେକ୍ଷ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିର୍ବାଚନ ସହ ରହିଛି। ସମ୍ବିଧାନ ଏବଂ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଆଇନ ଅଧୀନରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ପାଖରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ କରିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ରହିଛି।

  ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା: କୋର୍ଟ ECI ଦ୍ୱାରା ଆପଣାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟପନ୍ଥାକୁ ସମର୍ଥନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ ବୈଧ ଏବଂ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ସମସ୍ୟାର ଜଟିଳତା, ଅଭିଯାନର ବ୍ୟାପକତା ଏବଂ ଏଥିରେ ଥିବା ସୁରକ୍ଷା ନିୟମକୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ କଦାପି ଅସଙ୍ଗତ ବା ଅଯୌକ୍ତିକ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

୨. କ’ଣ ଏହି SIR ଅଭିଯାନ ଓ ବିବାଦ?

ଭୋଟର ତାଲିକା ସଫେଇ: ଗତ ବର୍ଷ ଜୁନ୍ ମାସରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ପ୍ରଥମେ ବିହାରରୁ ଏହି ‘ଭୋଟର ତାଲିକା ସଫେଇ ଅଭିଯାନ’ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତାଲିକାରେ ଥିବା ଜାଲ୍ (Bogus), ନକଲି (Duplicate), ମୃତ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ବେଆଇନ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ନାମ ହଟାଇ ଏକ ସଠିକ୍ ଓ ଅପଡେଟେଡ୍ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା।

  ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆରୋପ: ECI ର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଅଭିଯାନକୁ ରଣନୈତିକ ବୋଲି କହିବା ସହ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଶାସକ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (BJP) କୁ ଫାଇଦା ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ନାମ ବାଦ୍ ଦେଉଛନ୍ତି ବୋଲି ଆରୋପ ଲଗାଇଥିଲେ।

ତେବେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ଶେଷ ରାୟ ପରେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ଆଇନଗତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୂର ହୋଇଯାଇଛି।

ସୌଜନ୍ୟ Prameya News7