Blood Expiry: ଜାଣନ୍ତୁ, ରକ୍ତର ‘ଏକ୍ସପାଏରୀ ସମୟ’

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରକ୍ତଦାନ ମହାନ ଦାନ। ଆପଣ ହୁଏତ ନିଜେ ରକ୍ତଦାନ କରିଥିବେ କିମ୍ବା ରକ୍ତଦାନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଖିଥିବେ। କିନ୍ତୁ ଦାନ କରାଯାଇଥିବା ରକ୍ତ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ ନାହିଁ। ରକ୍ତର ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂରକ୍ଷଣ ସମୟ ରହିଥାଏ। ସେହି ସମୟ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ରୋଗୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ଭିନ୍ନ ଉପାଦାନର ଅଲଗା ଅବଧି

ରକ୍ତଦାନ ପରେ ରକ୍ତକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାଦାନରେ ପୃଥକ କରାଯାଇଥାଏ। ଯେପରିକି ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା, ପ୍ଲେଟଲେଟ୍‌ ଏବଂ ପ୍ଲାଜମା। ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନର ସଂରକ୍ଷଣ ସମୟ ସମାନ ନୁହେଁ। ସାଧାରଣତଃ ସଂରକ୍ଷଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରିଜରଭେଟିଭ୍‌ ଅନୁଯାୟୀ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ପ୍ରାୟ ୩୫ରୁ ୪୨ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପ୍ଲେଟଲେଟ୍‌ର ସଂରକ୍ଷଣ ଅବଧି ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ କମ୍‌। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣତଃ ୫ରୁ ୭ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଫ୍ରିଜ୍‌ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ଲାଜମାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁସାରେ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରେ।

ରକ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ସମୟରେ ଏହାର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ଗୁଣବତ୍ତା ଧୀରେ ଧୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକାର ଗୁଣବତ୍ତା ସମୟ ସହିତ କମିଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ରକ୍ତ ୟୁନିଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ ସଂଗ୍ରହ ତାରିଖ ଏବଂ ବ୍ୟବହାରର ଶେଷ ତାରିଖ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଲେଖାଯାଏ। ଏକ୍ସପାଏରୀ ତାରିଖ ପରେ ରକ୍ତ କିମ୍ବା ଏହାର ଉପାଦାନକୁ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରକ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ୟୁନିଟ୍‌ର ଗୁଣବତ୍ତା, ସଂରକ୍ଷଣ ସମୟ ଏବଂ ତାପମାତ୍ରା ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ।
ରକ୍ତର ଗୁଣବତ୍ତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସଠିକ୍ ତାପମାତ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସାଧାରଣତଃ ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ତକୁ ୨ରୁ ୬ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଏ। ପ୍ଲେଟଲେଟ୍‌କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ତାପମାତ୍ରାରେ ନିରନ୍ତର ହଲଚଲ କରୁଥିବା ବିଶେଷ ଉପକରଣରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପ୍ଲାଜମାକୁ ଫ୍ରିଜ୍‌ କରି ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ। ସଂରକ୍ଷଣ ସମୟରେ ତାପମାତ୍ରାରେ ଅନିୟମିତତା ହେଲେ ରକ୍ତର ଗୁଣବତ୍ତା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।

ରକ୍ତର ସଂରକ୍ଷଣ ସମୟ ସୀମିତ ଥିବାରୁ ନିୟମିତ ରକ୍ତଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଦୁର୍ଘଟଣା, ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, ଗୁରୁତର ରକ୍ତସ୍ରାବ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଚିକିତ୍ସାଜନିତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରକ୍ତ ଓ ରକ୍ତ ଉପାଦାନର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ। ତେଣୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରକ୍ତଦାନ କରି ରକ୍ତଭଣ୍ଡାରକୁ ସହାୟତା କରିଥାନ୍ତି। ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ