ଶ୍ରୀନଗର ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରର ତ୍ରିକୁଟା ପର୍ବତରେ ଅବସ୍ଥିତ ମାତା ବୈଷ୍ଣୋ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଟଳ ବିଶ୍ୱାସର କେନ୍ଦ୍ର। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ସେଠାରେ ଭକ୍ତିର ସହିତ ରୁପା ମୁଦ୍ରା, ଛତା ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସମ୍ପ୍ରତି ପ୍ରକାଶିତ ସତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ସରକାରୀ ମୁଦ୍ରାଶାଳାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ରୁପା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରି ଯାହା ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ, ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ଧାତୁର ଏକ ଗଦା ଥିଲା। ଏହା ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ଶ୍ରୀ ମାତା ବୈଷ୍ଣୋଦେବୀ ମନ୍ଦିର ବୋର୍ଡ ସମ୍ପ୍ରତି ମନ୍ଦିରରେ ସଂଗୃହୀତ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଟନ୍ ରୁପାକୁ ତରଳାଇବା ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସରକାରୀ ମୁଦ୍ରାଶାଳାକୁ ପଠାଇଥିଲା। ଅଧିକାରୀମାନେ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ପରିମାଣ ବର୍ତ୍ତମାନର ବଜାର ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ରୁ ୫୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରୁପା ହେବ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଶୁଦ୍ଧତା ପରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ପାଞ୍ଚଶହ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରୁପା କେବଳ ୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ରୁପା ଭାବି ଯାହା ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଥିଲା। ସେଥିରେ ହେରଫେର୍ କରାଯାଇଥିଲା। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ରୁପାର ଚମକ ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା ବିଷାକ୍ତ କ୍ୟାଡମିୟମ୍। ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତାଜନକ। ପରୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି, କେବଳ ୫ ରୁ ୬ ପ୍ରତିଶତ ଅର୍ପଣ ସାମଗ୍ରୀରେ ଶୁଦ୍ଧ ରୁପା ରହିଛି। ବାକି ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ଜିନିଷରେ କ୍ୟାଡମିୟମ୍, ଲୁହା, ତମ୍ବା ଏବଂ ଜିଙ୍କ ଭଳି ଶସ୍ତା ଧାତୁର ମିଶ୍ରଣ ଥିବା ଜଣାପଡିଛି। ରୁପାର ମୂଲ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରେ ଥିବାବେଳେ, ବଜାରରେ କ୍ୟାଡମିୟମ୍ ପ୍ରତି କିଲୋଗ୍ରାମ ମାତ୍ର ୪୦୦ ରୁ ୫୦୦ ଟଙ୍କାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଛି। ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ କଥା ହେଉଛି ଯେ, କ୍ୟାଡମିୟମ୍ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷାକ୍ତ ଏବଂ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାତୁ, ଖାଉଟି ସାମଗ୍ରୀରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ। ଏହା ରୁପା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଠକାମିର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି।
ଏହି ମାମଲା କେବଳ ଆର୍ଥିକ ଠକେଇକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କର ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଙ୍କଟକୁ ମଧ୍ୟ ଇଙ୍ଗିତ କରିଛି। ଯେତେବେଳେ କ୍ୟାଡମିୟମ୍ ଗରମ କରାଯାଏ ଏଥିରୁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ଧୂଆଁ କର୍କଟ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ମୁଦ୍ରାଶାଳା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଭେଜାଲ ସାମଗ୍ରୀକୁ ତରଳାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ଧୂଆଁ ଫୁସଫୁସ୍ ଏବଂ କିଡନୀକୁ ଗୁରୁତର କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଛତା ଏବଂ ମୁଦ୍ରାକୁ ରୁପା ଭାବି କିଣି ମାତାଙ୍କ ପାଦରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଘାତକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏହା ମାପ ବିଜ୍ଞାନ ଆଇନର ଉଲ୍ଲଂଘନ। କିନ୍ତୁ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଦ୍ରାଶାଳା ପକ୍ଷରୁ ବାରମ୍ବାର ଚେତାବନୀ ଦେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କୌଣସି ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଇନାହିଁ। ଏହି ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟରୁ ଦେବୀ ମାତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଭାବରେ ରୁପା ଜିନିଷ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା ଦୋକାନୀମାନଙ୍କର ଠକାମୀର ପର୍ଦ୍ଦାଫାସ ହୋଇଛି। ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ଏହି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ବହୁତ ଭକ୍ତିର ସହିତ କିଣନ୍ତି, ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ରୋଜଗାରର ଏକ ଅଂଶ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ୭୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଜିନିଷର ଏକ ନମୁନା ବ୍ୟାଚ୍ରେ କେବଳ ୩ କିଲୋଗ୍ରାମ ରୁପା ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ସରକାରୀ ମୁଦ୍ରାଶାଳା ଏହି ଅନିୟମିତତା ବିଷୟରେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ପ୍ରଶାସନ ତଥା ଶ୍ରାଇନ୍ ବୋର୍ଡକୁ ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଜଣାଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୋଷୀଙ୍କୁ ଧରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନାହିଁ।
ସୌଜନ୍ୟ ସମ୍ବାଦ