ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ‘ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟା ସମ୍ଭାବନା ୨୦୨୪’ର ତଥ୍ୟ ଭବିଷ୍ୟତର ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିଛି। ଏହା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ବିଶ୍ୱର ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୧.୪ ବିଲିୟନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୯.୮ ବିଲିୟନରେ ପହଞ୍ଚିବ। କିନ୍ତୁ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ସର୍ବତ୍ର ସମାନ ହେବ ନାହିଁ, କେତେକ ଦେଶରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଓ କେତେକ ଦେଶରେ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ବିଶ୍ୱର କେତେକ ଦେଶ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଭାରରେ ନଇଁବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ କି ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୀତି ସେମାନଙ୍କର ଜନସଂଖ୍ୟା ହରାଇବାର ଭୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଶ୍ରମ ବଜାର, ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାରକଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ରୂପ ଦେବ।
ଆଫ୍ରିକାରେ ‘ଜନସଂଖ୍ୟା ବିସ୍ଫୋରଣ’
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧିରେ ଉପ-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ହେବ। ବିଶ୍ୱର ୧୦ଟି ଦ୍ରୁତତମ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଦେଶ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଛନ୍ତି। କଙ୍ଗୋ (ଡିଆର୍ସି) ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆଗରେ ରହିବାକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା କଙ୍ଗୋର ଜନସଂଖ୍ୟା (ଡିଆର୍ସି) ରେ ୧୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଯୋଡ଼ିହେବେ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ୨୦୨୫ ତୁଳନାରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ୯୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ଉପ-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକାର ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡିକ ଯେଉଁଠାରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ନାଇଜର, ଆଙ୍ଗୋଲା ଓ ସୋମାଲିଆ ପରି ଦେଶ। ଏଗୁଡ଼ିକର ଜନସଂଖ୍ୟା ଆସନ୍ତା ୨୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଚ୍ଚ ପ୍ରଜନନ ହାର ଓ ଶିଶୁ ମୃତ୍ୟୁହାରରେ ତୀବ୍ର ହ୍ରାସ ହେତୁ ସମ୍ଭବ। ଜନସଂଖ୍ୟା ବିସ୍ଫୋରଣ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏକ ଆହ୍ବାନ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
ସଙ୍କୁଚିତ ହେବେ ସୁପର ପାୱାର: ଚୀନ୍-ଜାପାନ ଉପରେ ସଙ୍କଟ
ଗୋଟିଏ ପଟେ, ଯେଉଁଠାରେ ଆଫ୍ରିକାରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୀତି ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ଆଡକୁ ଗତି କରୁଛି। ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଅର୍ଥନୀତି ଚୀନ୍ ପାଇଁ, ୨୫ ବର୍ଷ ପରର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଭୟଭୀତ କଲା ଭଳି। ଆକଳନ ଅନୁସାରେ, ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ଚୀନ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ୨୦୨୫ରେ ଚୀନ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୪୧.୬ କୋଟି ଥିଲା, ଯାହା ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ୧୨୬ କୋଟିକୁ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ପ୍ରାୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ଅଟେ। ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ଜାପାନର ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ୧୪ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୨.୩ କୋଟି ଥିଲା, ଯାହା ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ୧୦.୫ କୋଟିକୁ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ୟୁରୋପ ଓ ଏସିଆରେ କ’ଣ ହେବ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଚୀନ୍ ଓ ଜାପାନ ସହିତ ଇଟାଲୀ ଓ ରୁଷ୍ ପରି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଉଛି। ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୨୦ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ୧୧ଟି କେବଳ ୟୁରୋପର। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଜନସଂଖ୍ୟା ୪୨ ଲକ୍ଷ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଭାରତ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ’ଣ?
୨୦୨୩ରେ ଚୀନ୍କୁ ପଛରେ ପକାଇ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନବହୁଳ ଦେଶ ହୋଇପାରିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏକବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଏକ ନମ୍ବର ସ୍ଥାନରେ ରହିବ। ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୪୬ କୋଟି ଥିଲା, ଯାହା ୨୦୫୦ ସୁଦ୍ଧା ୧୬୭.୯ କୋଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଆସନ୍ତା ୨୫ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୪.୭ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ୨୦୬୦ ଦଶକ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭାରତର ଜନସଂଖ୍ୟା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ (ପ୍ରାୟ ୧୭୦ କୋଟି) ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ, ଯାହା ପରେ ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ହ୍ରାସ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିବ।
ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ପରିସଂଖ୍ୟାନରେ ସୀମିତ ରହିବ ନାହିଁ। ଜନସଂଖ୍ୟାର ଏହି ବିପୁଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ବିଭିନ୍ନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଅଭାବ ଦେଖାଦେବ, ଯାହା ଶ୍ରମ ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
